Για την ηλεκτρονική ψηφοφορία και την απόφαση του ΣΣΕΤΕ

Η συμμετοχή στα κοινά και τις εκλογές, το δικαίωμα στο συνδικαλισμό και οι ηλεκτρονικές ψηφοφορίες

Ο ΣΣΕΤΕ και η ηλεκτρονική ψήφος

Στο ΣΣΕΤΕ προετοιμάζεται η εφαρμογή της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας για τις εκλογές του 2027, παρότι δεν προβλέπεται από το καταστατικό. Το σκεπτικό που προβάλλεται από την ηγεσία του ΣΣΕΤΕ είναι ότι μπορεί να υπάρξουν ενστάσεις αν δεν εφαρμοστεί ο νόμος που την καθιστά υποχρεωτική και ότι θα συμβάλλει στην μεγαλύτερη συμμετοχή των σδ. και στον εκσυγχρονισμό των εκλογικών διαδικασιών.

Όσον αφορά τη συμμετοχή, εκτιμούμε ότι η μεγάλη αποχή από τις δράσεις του Συλλόγου μας δεν οφείλεται στη μεγάλη απόσταση (εξάλλου η συμμετοχή των σδ. της περιφέρειας στην τελευταία συνέλευση ήταν μεγαλύτερη από της Αθήνας), αλλά στην απογοήτευση από την πολιτική του ΣΣΕΤΕ. Τα ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά συμμετοχής στις συλλογικές διαδικασίες (6,5% συμμετοχή στην τελευταία συνέλευση και 32,4% στις τελευταίες εκλογές) είναι έκφραση αποδοκιμασίας. Και αυτό αφορά τη συντριπτική μερίδα της αποχής, που φτάνει ακόμα και στη διαγραφή από το ΣΣΕΤΕ. Άρα το πρόβλημα είναι στην κατεύθυνση του ΣΣΕΤΕ που δεν εμπνέει και δεν πείθει τους σδ. συνταξιούχους.

Όσον αφορά τη «συμμόρφωση με τους νόμους», να θυμίσουμε ότι η ηλεκτρονική ψηφοφορία θεσμοθετήθηκε το 2021 για τα σωματεία εργαζομένων στο νόμο Χατζηδάκη με το άρθρο 87 και περιλαμβάνει πλήθος αντεργατικών διατάξεων. Πέρα από την ουσιαστική κατάργηση του 8ωρου (με δυνατότητα 10ωρης εργασίας) και τη ρευστοποίηση των εργασιακών σχέσεων, ο νόμος αυτός έχει καταγγελθεί και ως απεργοκτόνος, επειδή για απόφαση απεργίας απαιτεί από τα πρωτοβάθμια σωματεία και ηλεκτρονική ψηφοφορία και ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των εγγεγραμμένων και οικονομικώς τακτοποιημένων μελών. Αλλιώς προσφεύγει στα δικαστήρια για να βγουν οι απεργίες παράνομες, διώκει τους συνδικαλιστές που τις προκήρυξαν, αλλά και τους απεργούς. Ενώ η ηλεκτρονική ψηφοφορία στις εκλογές στοχεύει επιπλέον στον έλεγχο και στην πρόσβαση σε στοιχεία των εργατικών σωματείων, υποχρεώνοντάς τα να παραδίδουν μητρώα των μελών και στοιχεία των εκλογών στο ΓΕΜΗΣΟΕ.

Γι’ αυτό, πολλά σωματεία εργαζομένων καταγγέλλουν το νόμο και δεν εφαρμόζουν την ηλεκτρονική ψηφοφορία.

 Ο νέος αντεργατικός νόμος της Κεραμέως το 2025 προχωρά ένα βήμα παραπέρα στην καταστρατήγηση του ωραρίου, επεκτείνοντας το 10ωρο σε 13ωρο και, με το άρθρο 90, την ηλεκτρονική ψηφοφορία και στις εκλογές των συνταξιουχικών ενώσεων.

Είναι, λοιπόν, τουλάχιστον αντισυναδελφικό οι συνταξιούχοι να υποστηρίζουμε νόμους που οι εργαζόμενοι παλεύουν να ανατρέψουν. Και δεν πρόκειται εν τέλει διόλου για "εκσυγχρονιστικούς" νόμους, αν αναλογιστούμε ότι το 8ωρο καθιερώθηκε το μακρινό 1919, ύστερα από αγώνες που βάφτηκαν στο αίμα. Θεωρούμε επίσης, ότι είναι απολύτως αντιδημοκρατικό και λανθασμένο να υπάρχουν παρατάξεις και συνάδελφοι που διακηρύσσουν ή και απειλούν ότι αν δεν εφαρμοστεί η ηλεκτρονική ψηφοφορία θα προσβάλουν τις εκλογές στα δικαστήρια. Δηλαδή, δεν μας φτάνει που παρεμβαίνει η πολιτική εξουσία με νόμους στην λειτουργία του συνδικαλιστικού κινήματος, θα καλεστούν ξανά τα δικαστήρια να παρέμβουν στη λειτουργία του ΣΣΕΤΕ;

Ως Αγωνιστική Προοπτική θέλουμε το συνδικαλιστικό κίνημα ανεξάρτητο από κράτος και εργοδοσία, ενάντια στον κυβερνητικό και εργοδοτικό συνδικαλισμό. Με τους συναδέλφους ενεργά υποκείμενα του συλλόγου, με ζωντανή συμμετοχή στις διαδικασίες και τη δράση του, και όχι ως απρόσωπους ψηφοφόρους που δεν θα έρχονται σε επαφή με το σύλλογο ούτε καν στις εκλογές.

Επιμένουμε ότι οι ζωντανές διαδικασίες χωρίς φαστ τρακ και στημένα σκηνικά, η διαφάνεια και η ενεργός συμμετοχή, αντί της ανάθεσης και της διεκπεραίωσης, είναι αυτές που δίνουν δύναμη σε οποιαδήποτε συλλογικότητα. Πλεονεκτήματα που δεν προσφέρονται με την μακρόθεν συμμετοχή.

Υπάρχουν όμως συνάδελφοι συνταξιούχοι που θέλουν να συμμετέχουν, αλλά είτε είναι μακριά από τα εκλογικά κέντρα της επαρχίας, ή σε νησιά χωρίς εφορευτική επιτροπή,  είτε καθηλωμένοι λόγω ασθένειας. Η ηλεκτρονική ψηφοφορία μπορεί να τους διευκολύνει να συμμετάσχουν στις εκλογές χωρίς προσωπικό κόστος. Και αυτό να γίνει όχι επειδή το υπαγορεύει ο νόμος, αλλά επειδή μπορούμε να το επιλέξουμε ως σύλλογος, διευρύνοντας την ενημέρωση και τη συμμετοχή, όπως έγινε με την ηλεκτρονική αναμετάδοση των Διοικητικών Συμβουλίων και Συνελεύσεων.

Γνωρίζουμε ότι η μορφή της ηλεκτρονικής ψήφου αφορά μικρό αριθμό συνταξιούχων σδ. κυρίως υπερηλίκων που, όπως ακούστηκε και στη σύσκεψη των Νομαρχιακών Παραρτημάτων την προηγουμένη της συνέλευσης, δεν έχουν την ευχέρεια να χειρίζονται τα ηλεκτρονικά μέσα, ούτε καν να παρακολουθούν ιντερνετικά τις συνεδριάσεις και θέλουν την ζωντανή ενημέρωση. Ακόμα και στις πρόσφατες εκλογές του ΣΥΕΤΕ, όπου οι  συνάδελφοι είναι νεότεροι, μόνο 70 (1,96% των ψηφισάντων) επέλεξαν τον ηλεκτρονικό τρόπο. Γνωρίζουμε, επίσης, ότι με αυτή τη μορφή εγείρονται θέματα διαβλητότητας για την εξασφάλιση ταυτοπροσωπίας και παραβίασης της μυστικότητας, λόγω του ότι τα ηλεκτρονικά συστήματα αφήνουν πάντα ίχνη και υπάρχει τρόπος να συνδεθεί ο ψηφοφόρος με την ψήφο του, παρά την πρόοδο σε θέματα κυβερνοασφάλειας. Ωστόσο, δεν θέλουμε να υπάρξει ούτε ένας σδ. που να στερηθεί το δικαίωμα συμμετοχής στις εκλογές, λόγω αδυναμίας φυσικής παρουσίας.

Έτσι ορίσαμε στην Επιτροπή Εκσυγχρονισμού εκπρόσωπό μας το σδ. Δαμιανό Τσίγκανο με γνώσεις πληροφορικής και αναπληρωτή το σδ. Γιάννη Στάμου που έχει την εμπειρία ως μέλος της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής των τελευταίων εκλογών. Συμμετείχαμε και συμβάλαμε στις συνεδριάσεις της, με γνώμονα την εξασφάλιση του αδιάβλητου και της μυστικότητας της ψήφου, με αυστηρές προδιαγραφές για την ταυτοπροσωπία και τη δυνατότητα ηλεκτρονικής συμμετοχής όσων δηλώσουν ότι θα ψηφίσουν με αυτή τη μορφή.

Για την Αγωνιστική Προοπτική, είναι καθοριστικό να διασφαλίζονται όλες οι προϋποθέσεις πως δεν θα ψηφίζει ηλεκτρονικά άλλος αντί άλλου (ταυτοποίηση ψηφοφόρου με αυστηρά κριτήρια τη στιγμή της ψηφοφορίας), ότι δεν θα υπάρχει χειραγώγηση της ψήφου και έλεγχος των ψηφοφόρων, ότι θα διασφαλίζεται η μυστικότητα της ψήφου και δεν θα υπάρχουν παρεμβολές στα ηλεκτρονικά συστήματα που βγάζουν τα αποτελέσματα (αδιάβλητο).

Ως παλιοί έχουμε την εμπειρία του κλάδου μας ότι και με το σύστημα συμμετοχής με φυσική παρουσία υπήρξαν κρούσματα νοθείας σε εκλογές του ΣΥΕΤΕ και παρέμβασης για χειραγώγηση και έλεγχο της ψήφου και της σταυροδοσίας. Άρα, χρειάζεται να περιφρουρείται αυστηρά και η ψηφοφορία δια ζώσης.

Παρουσιάσαμε, λοιπόν, τις θέσεις και τις προτάσεις μας για την ηλεκτρονική ψηφοφορία στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Εκσυγχρονισμού. Όπως αναφέραμε και στις δύο συνεδριάσεις του Δ.Σ. (16/6 και 25/6/26), όσο μπορούσαμε πιο εμπεριστατωμένα στο χρόνο που μας δόθηκε, διαφωνούμε με την τελική απόφαση για τις λειψές προδιαγραφές που όρισε η επιτροπή και γι’ αυτό δηλώσαμε αποχή στην απόφασή της και την πρότασή της για επιλογή μιας μόνο εταιρείας.

Στο Δ.Σ. του ΣΣΕΤΕ στις 25/6 έγινε παρουσίαση της εφαρμογής από αυτή την εταιρεία, το οποίο αποφάσισε με  9 ψήφους υπέρ να την επιλέξει.

Οι λόγοι της διαφωνίας μας είναι ότι δεν τέθηκαν οι αυστηρές προδιαγραφές ταυτοποίησης του ψηφοφόρου και δεν εκπληρώνονται βασικά κριτήρια που θέσαμε για τον αυστηρό έλεγχο του αδιάβλητου και της μη χειραγώγησης της ψήφου, δηλαδή “εχέγγυα αντικειμενικότητας”.

Συγκεκριμένα οι εξής προϋποθέσεις:

1.       Ο σύλλογος να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τους σδ. που θα δηλώσουν ότι θέλουν να ψηφίσουν ηλεκτρονικά, για να ελέγξει τη δυνατότητά τους να διαχειριστούν μόνοι τους αυτή τη διαδικασία, πριν την κατάρτιση των ειδικών εκλογικών καταλόγων. Αυτό έχει ήδη γίνει στο Σύλλογο Συνταξιούχων της Εμπορικής με συναδελφικό τρόπο. Αυτός ο έλεγχος είναι ιδιαίτερα αναγκαίος και σοβαρός, αφού δεν έχουμε, όπως στη φυσική παρουσία, τον έλεγχο της ταυτοπροσωπίας με την αστυνομική ταυτότητα.

2.       Ταυτοποίηση την ώρα της ψηφοφορίας όσο το δυνατόν με ασφαλείς και συμπλεκτικούς τρόπους, όπως η χρήση των κωδικών taxisnet και ενός μοναδικού κωδικού που θα αποστέλλεται στο κινητό τηλέφωνο του ψηφοφόρου. Δεν θεωρούμε ότι μπορεί να είναι μοναδικός τρόπος ταυτοποίησης ένα μέιλ, που μπορεί και αυτό να μεταβληθεί, ή η αποστολή ενός κωδικού στο κινητό τηλέφωνο και η χρήση του για την ψηφοφορία, γιατί αυτό μπορεί να γίνει και από άλλο πρόσωπο.

3.       Να μπορεί όποιος ψήφισε ηλεκτρονικά, αφού υπάρχει πιθανότητα να ενήργησε υπό εποπτεία ή να έκανε λάθος, κάτι φυσιολογικό στην πρώτη φορά χρήσης της ηλεκτρονικής μορφής, να επανέλθει και να διορθώσει την ψήφο του και να μετρήσει η τελευταία φορά. Αυτή η δυνατότητα υπάρχει ως εφαρμογή για την αποφυγή των παραπάνω, χωρίς να δημιουργεί καθυστερήσεις ή οικονομικό κόστος στο σύστημα.

4.       Να μπορεί ο ίδιος να ελέγξει ότι η ψήφος του μέτρησε στο τελικό αποτέλεσμα της ψηφοφορίας, με αδιαμφισβήτητο τρόπο και μαθηματικά επαληθεύσιμο.

5.       Διαχείριση της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας από τον επικεφαλής δικαστικό αντιπρόσωπο και το σύνολο των μελών της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής. Τα μέλη της ΚΕΕ να ορίζουν συναινετικά τεχνικό υπεύθυνο για εποπτεία στις διαδικασίες της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας διαφορετικό από τον τεχνικό υπεύθυνο της όποιας εταιρείας.

Στην τελευταία συνεδρίαση της επιτροπής (25/5/26) οι εκπρόσωποι όλων των άλλων παρατάξεων που συμμετείχαν στην επιτροπή πλην ημών, αποφάσισαν να εισηγηθούν την επιλογή συστήματος της συγκεκριμένης ιδιωτικής εταιρείας.

Διαφωνήσαμε, όχι επειδή προκρίνουμε την εφαρμογή του δημοσίου ή κάποιας άλλης εταιρείας, αλλά επειδή δεν πληρούνται συνολικά από το ΣΣΕΤΕ και την εφαρμογή που επιλέχτηκε οι αυστηρές προδιαγραφές που θέσαμε.

-      Τι πιο φυσιολογικό από το να ζητήσουμε αυτή μας η θέση να καταγραφεί στα πρακτικά της επιτροπής και να μας δοθεί έγκαιρα και με σωστή αποτύπωση το πρακτικό; Γιατί δεν έχουμε ενημέρωση για το έγγραφο που στάλθηκε τελικά στις εταιρείες με τις προδιαγραφές με το οποίο ζητήθηκε να καταθέσουν προσφορά; Η ανάγκη ενημέρωσης και διαφάνειας είναι υποχρέωση και καθήκον όλων όσων εμπλέκονται σε αποφάσεις.

-      Γιατί θεωρήθηκε ότι το σύστημα που θα επιλεγεί δεν πρέπει να περιλαμβάνει τη δυνατότητα διόρθωσης της ψήφου, αφού δεν κοστίζει σε χρόνο, αξιοπιστία ή χρήματα, αποκλείοντας έτσι εκ των προτέρων από τις επιλογές την εφαρμογή του ΖΕΥΣ (που είναι δημόσιο και δωρεάν και έχει κόστος μόνο την αποζημίωση του τεχνικού) και την οποία χρησιμοποίησαν τα άλλα σωματεία συνταξιούχων και εν ενεργεία του κλάδου μας; Το επιχείρημα ότι αυτό το προτέρημα δεν παρέχεται από την ψήφο με φυσική παρουσία είναι σαθρό και δεν είναι λόγος αποκλεισμού μιας εφαρμογής.

- Γιατί κρίθηκε ως σημαντικό μειονέκτημα και λόγος αποκλεισμού από τις προσφορές η εφαρμογή να μη μπλοκάρει τους επιπλέον από τους επιτρεπόμενους σταυρούς; Αυτό συμβαίνει και στην ψήφο με χαρτί, στο οποίο ακυρώνονται μόνο οι σταυροί και όχι το ψηφοδέλτιο που μετρά υπέρ του συνδυασμού. Θα μπορούσε αυτό να επιλυθεί από την ίδια την εφορευτική επιτροπή για τις λίγες δεκάδες ηλεκτρονικές ψήφους που θα υπάρξουν και με εύκολο ηλεκτρονικό τρόπο στη συνέχεια. Σε κάθε περίπτωση όλα τα ψηφοδέλτια, είτε με φυσική είτε με ηλεκτρονική ψηφοφορία, πρέπει να είναι διαθέσιμα προς έλεγχο.

- Γιατί δεν έχουμε δικαίωμα να πούμε δημόσια τη θέση μας στο Δ.Σ., για να εξηγήσουμε τις θέσεις μας κα τις αιτίες της διαφωνίας μας και μέλη του Δ.Σ. θεωρούν ότι μας κάνουν χάρη όταν μας δίνουν το λόγο;

- Γιατί δεν μπορούμε να δηλώσουμε ότι όλα αυτά μας βάζουν σε σκέψεις, όπως και η διαδικασία που επιλέχτηκε, ώστε στο ΔΣ παρουσιάστηκε μόνο το σύστημα μιας εταιρείας και ότι μας προβληματίζει η βιασύνη να κλείσει το θέμα;

- Γιατί ξεκίνησε με αναρτήσεις στο fb μια εκστρατεία παραχάραξης των λεχθέντων στο Δ.Σ. από τον εκπρόσωπό μας στην επιτροπή, ισχυριζόμενες-οι ότι θίχτηκαν επί προσωπικού, επειδή δήθεν υπονόησε χρηματισμό, και έκανε δημόσια σπίλωση υπολήψεων; Αυτοπαρουσιάζονται ως θύματά του που δήθεν θα κατηγορηθούν για ξεπούλημα και διορισμούς και γράφουν ότι η επιμονή στην άποψή του υποδηλώνει εμμονές και κακοήθεια, καταλήγοντας ότι δεν θέλουν να τον ακούν ή να τον βλέπουν στην επιτροπή διότι θα παραφερθούν.

Εμείς δεν θα μπούμε στο τριπάκι των στείρων αντιπαραθέσεων και προσωπικών αντεγκλήσεων αυτού του επιπέδου, που εκτοξεύονται συνεχώς μεταξύ των συνδικαλιστών, χαρακτηρίζουν το «διάλογο» εκλεγμένων και μη, ταλαιπωρούν το σύλλογο, ώστε τελικά να χάνεται η ουσία, εκφυλίζονται οι διαδικασίες (όπως φάνηκε και με τη συζήτηση των 3 επόμενων θεμάτων την ίδια μέρα στο Δ.Σ. (25/6/26), και τελικά απαξιώνεται το όπλο του συνδικαλισμού.

Καταλαβαίνουμε ότι όλο αυτό το κλίμα αποσκοπεί στην απομόνωσή μας και στο να γίνει καθεστώς η φίμωση κάθε διαφορετικής φωνής, όπως μεθοδεύτηκε και με την αφαίρεση της σελίδας μας από το περιοδικό «Μεταξύ μας», ώστε να μπορούν να προχωρούν συναινετικά στην τακτική που έχουν επιλέξει, χωρίς ενοχλητικές διαφωνίες.

Θα συνεχίσουμε να συμμετέχουμε στα κοινά και στο ΣΣΕΤΕ όσες επιθέσεις κι αν δεχόμαστε. Δεν θα υποστείλουμε τη φωνή μας και το δικαίωμα στην κριτική και ας γινόμαστε ενοχλητικοί και στόχος όταν εκτιμούμε ότι με τις επιλογές τους διακυβεύονται τα συμφέροντα των συνταξιούχων και υπάρχουν αντιδημοκρατικές και αδιαφανείς μεθοδεύσεις στην λειτουργία του ΣΣΕΤΕ.

Θα συνεχίσουμε να καλούμε τους συναδέλφους και τις συναδέλφισσες να μην απογοητεύονται, να μην αποσύρονται από το σύλλογο, να έχουν όσο το δυνατόν ζωντανή συμμετοχή, να μην  αναθέτουν και αφήνουν το περιθώριο σε «ειδικούς και επαΐοντες»  να αποφασίζουν αυτοί για εμάς χωρίς εμάς και πίσω από τις πλάτες μας..

Έχουμε να αντιμετωπίσουμε τη μείωση του 33% στην επικούρηση, την καθήλωση των συντάξεων που χάνουν συνεχώς την αξία τους εξαιτίας της ακρίβειας, τη μείωση των εσόδων του ΤΥΠΕΤ, τις επιπτώσεις από τις γενικότερες αντεργατικές αντιλαϊκές πολιτικές της κυβέρνησης και του πολιτικού κατεστημένου και την ανάλγητη τακτική της Εθνικής Τράπεζας.

Μόνο όλοι και όλες μαζί, με αγώνα, ενότητα και δημοκρατική λειτουργία, χωρίς παλαιοκομματικές νοοτροπίες και χωρίς δούρειους ίππους του κυβερνητικού εργοδοτικού συνδικαλισμού, μπορούμε να τα καταφέρουμε και να ανατρέψουμε τους σχεδιασμούς που θα μας φέρουν σε δυσμενέστερη θέση!

 27/6/2026

 ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΕΤΕ